Menu Close

De redding

Het is nog vroeg in de avond als we naar de Seljalandsfoss reiden. Een combinatie van de door kuntstlicht verlichtte waterval met het “blauwe” uurtje moet toch wel wat aparte beelden opleveren. Als we aankomen is het schemerig. We verspreiden ons en ieder begint vanuit zijn eigen standpunt en creativiteit te fotograferen. Ik zelf begin aan de linkerzijde vlak bij de plek waar het riviertje het terrein verlaat. Als ik het na een paar opnames wel gezien heb loop ik aan de linkerzijde omhoog. Aangenaam verrast door de ijspegels aan de ballustrade van de loopbrug begin ik ook hier te schieten. Helaas is de loopbrug zelf te glad om over te steken zodat ik na enkele beelden via dezelfde weg terug naar beneden moet. Vanaf de trap zie ik Sander en Marco richting de rechtertrap lopen. Terwijl ik die richting inloop komt een man met een erg hoog tempo naar diezelfde trap gerend. Ik bedenk me nog dat dat vanwege de gladheid niet het slimste is om te doen, maar hij haalt zonder te vallen de trap en ik sla er verder geen acht meer op.

20140317-360

Na een tijdje loop ik ook de trap op, en vind bovenaan Marco en Sander die druk doende zijn de waterval te fotograferen. Ze vertellen over een man die nogal lomp voorbij kwam en hun gewoon opzij duwde. Maar even later schoof hij flink onderuit. Ik loop zelf nog een stukje verder omdat ik de lampen op de foto achter het watergordijn wil plaatsen. Al snel kom ik er achter dat dat geen optie is. De fijne nevel van de waterval heeft achter de waterval een laag van drie of vier centimeter hard en superglad ijs gecreerd. Vlak voor het punt waar het pad redelijk steil naar beneden gaat besluit ik dat ik de lamp dan maar niet achter het water moet plaatsen. Ik heb geen zin om voor die foto een schuiver te maken.

Als ik naar beneden kijk zie ik de man die zoveel haast had met zijn benen opgetrokken tegen de muur zitten. Hij is wel bezig met het maken van foto’s dus ik ga er van uit dat hij aan de valpartij niets heeft overgehouden.
Terwijl ik nog druk doende ben met het maken van foto’s gaan Marco en Sander weer via de trap naar beneden en komt Jan naar boven. Allemaal voetje voor voetje want het is spekglad.

20140317-363

Als we na een tijdje klaar zijn met fotograferen en we naar beneden willen gaan besluit ik toch nog maar eens te gaan kijken hoe het met die man gaat die daar beneden zit. Het zit me niet helemaal lekker om hem achter te laten terwijl ik het idee heb dat het niet helemaal in orde is.
Langzaam probeert de man naar boven te komen, maar iedere poging daar toe mislukt. Hij glijd steeds terug, waarbij hij gevaarlijk richting de rand gaat waar hij dan vervolgens overheen zou kunnen vallen in het ijskoude water en onder de harde watermassa van de waterval. Ik zet mijn zaklamp aan en probeer te achterhalen wat er aan de hand is. Hij zegt niet gewond te zijn, maar kan absoluut niet naar boven komen. Zijn ogen staan angstig en zijn houding straalt paniek uit.
Eerst probeer ik of ik via de wand bij hem kan komen. Het gladde ijs is echter onbegaanbaar. Het wordt onmogelijk naar hem toe te gaan en hem te helpen. Ook Jan verteld mij dat dit zeker niet zal werken en dat we er niets aan hebben als ik ook achter de waterval strand.
Ik denk in eerste intantie om 112 te bellen. Het andere alternatief zou zijn om hem bij min 5 tot min 8 de nacht achter de waterval door te laten brengen wat natuurlijk nooit een alternatief kan zijn.

Ik bedenk me dan dat de kwetsbare delen van de waterval zijn afgezet met paaltjes waartussen touwen zijn gespannen. Die touwen kunnen hier redding brengen. Ik maak het de man duidelijk wat ik ga doen, en laat mijn spullen binnen zijn zicht staan zodat hij in ieder geval zeker weet dat wij nog terug komen.

Het touw zit door gaten in de paaltjes gespannen, en aan het einpunt zit slechts een knoop die het touw op zijn plaats moet houden. Het touw is stijf door de koude en hangt vol met ijs. Wat ik ook probeer ik krijg de knoop niet los. Normaal gesproken zit er altijd een mes in mijn rugzak, maar dit keer toevallig niet. Jan ziet het probleem en heeft wel een mes, maar terwijl hij het mes haalt zie ik tussen het gras en onder het ijs een paar afgebroken paaltjes met daaraan een flink stuk touw. Ik weet het onder het ijs uit te wrikken en als ik het verder ijsvrij maak en afrol zie ik dat het zeker een meter of zes lang is. Bovendien zitten er nog stukken paal aan die het makkelijk maken om het touw in de richting van de man te gooien.

Even later zit ik vlak bij de plaats waar het pad naar beneden loopt. Ik moet erg uitkijken niet naar beneden te glijden, maar Jan probeert dat zo goed mogelijk op te lossen door mij vast te houden. Na een paar keer met het touw te hebben geworpen blijkt het toch te moeilijk om het op de goede plaats te krijgen als ik en het touw moet vasthouden, mezelf schrap moet zetten en met mijn andere hand het uiteinde van het touw vast moet houden. We wissellen van taktiek. Ik houd het touw en mezelf vast, en Jan gooit de paal in de richting van de man. Na een paar pogingen weet die man het touw te pakken en weet zich langzaam maar zeker omhoog te werken.

Het is lang geleden dat ik iemand zo dankbaar en opgelucht heb gezien als die man. Hij blijkt uit Zwitserland te komen, dus ik kan niet nalaten hem te vragen of hij de Sint Bernard met bijbehorend rum vaatje niet heeft gemist. Hij lacht als de spreekwoordelijke boer met kiespijn. Hij bedankt ons nogmaals, maar ik vertel hem dat we pas echt veilig zijn als we ook nog de trap naar beneden weten te bereiken, want ook dat stuk is nog erg glad.

Als we beneden zijn wensen we hem nog een hele goede reis, en drukken hem toch op het hart dat als hij alleen reist hij wat voorzichtiger zal moeten zijn. Wij zijn per slot van rekening niet altijd in de buurt om hem te helpen.

Tevreden met onze fotoos en ons avontuur keren we terug naar het hotel. Voor vandaag was het weer genoeg avontuur.

20140317-377

It’s an Adventure

Als je op Schiphol al hoort dat het vliegtuig een half uur vertraging heeft, begint bij mij het tellen. Na aankomst op Keflavik wil je graag de fotografen kennis laten maken met IJsland. Voor mij is er geen betere manier dan te beginnen bij het hete bronnen gebied van Krýsuvík. Maar met een half uur vertraging heb je al vrijwel geen marge meer wil je ook nog op een beetje normale tijd aankomen bij het eerste hotel. In dit geval Hotel Anna, even voorbij de Seljalandsfoss.

Aangekomen op Keflavik is de volgende hobbel het ophalen van de auto. Voor ons staat een Mercedes Sprinter klaar, en ik ben zelfs redelijk snel aan de beurt. al na 20 minuten zitten we in de auto klaar voor vertrek. Maar ik rijd geen meter voordat ik zeker weet dat alles werkt. Te beginnen met de microfoon. Het is niet bevoderlijk voor mijn stem als ik zonder microfoon mijn verhalen moet vertellen en uitleg moet geven. Dat heb ik een keer geprobeerd, en hoe hard je ook roept, achterin de bus zal niemand je verstaan.

ik pak het doosje met de microfoon, en zie dat het nummer 11 is. De alarmbellen gaan al klinken. Die heb ik de vorige keer dat ik in IJsland was terug gebracht omdat hij niet werkte. Mijn vermoeden toen was een defecte zekering. Ook dit keer blijkt het ding niet te werken. Omdat ik vanwege de microfoon niet teveel oponthoud wil hebben ren ik naar binnen in de hoop hem snel om te kunnen ruilen. Dat gaat niet lukken, want een reserve microfoon is niet voorradig. Ik laat de jongen achter de balie zien dat het enige defect aan het apparaat een zekering is, en als hij die even vervangt ik zo weer op weg kan. Helaas, op het vliegveld is zelfs na drie telefoontjes geen zekering te vinden. Ik neem het defecte apparaat mee en stel voor onderweg wel een zekering te kopen. Ik maak me snel uit de voeten en zo goed en kwaad als het kan schreeuw ik mijn instructies door de bus terwijl we naar Krysuvík rijden.

Ik zelf gebruik de stop bij Krýsuvík om mijn spullen in orde te maken, en even te kijken waar alle knopjes en palletjes van de bus voor dienen. Na ongeveer 45 minuten komen de fotografen onder de indruk terug van hun eerste kennismaking met het fantastische IJsland.

Door de vertragingen komen we om 20:30 aan bij het hotel waar we snel onze koffers in de kamer gooien en aanschuiven voor onze eerste IJslandse maaltijd van deze reis. Rond 22:30 duikt iedereen zijn bed in voor een welverdiende nachtrust. Morgen de eerste volle dag in IJsland, met op het programma de “Gouden Circel”

Dag 2

We beginnen ons fotoavontuur bij de kerk van Skalholt. Een stukje cultuur om de dag mee te beginnen is nooit verkeerd. Het weer is redelijk en dat zorgt mede voor enkele mooie platen.
De Faxi waterval blijft altijd een mooi schouwspel. Enthousiast storten de fotografen zich op het watergeweld van deze iets minder bekende waterval.

20140316-041

Onze volgende bestemming is de geiser Strokkur. Bij de Strokkur is het grote nieuws dat er voortaan entree wordt geheven. Om het wonder te mogen aanschouwen moet je 600 kronen betalen. Dat is geen kapitaal, maar het werkt eigenlijk wel op de lachspieren als je ziet hoe een en ander is georganiseerd. De meest moderne apparatuur is aangeschaft om de kaartjes te verkopen en te scannen. Daarnaast lopen buiten ongeveer 10 personeelsleden rond om kaartjes te scannen en te controleren dat iedereen wel een kaartje heeft. Dat kost natuurlijk kapitalen, zodat we ons allemaal kunnen afvragen of dit ooit iets gaat opleveren. We betalen dus niet voor het onderhoud, maar voor het personeel en de aparatuur.

Ondanks het grijze weer komen er toch fotografen met verassende beelden.

We rijden door naar Gullfoss. Het weer wordt er niet echt beter op, maar we zijn net op tijd om nog een paar foto’s te schieten alvorens het door hevige sneeuwval onmogelijk wordt om nog een fatsoenlijke plaat te maken, laat staan om buiten te blijven.

20140316-094

Tijdens de rit naar Thingvellir begint de sneeuwval echt zwaar te worden. het zicht is erg beperkt, maar het landschap is wel prachtig. Tijd voor een ongeplande tussenstop.

20140316-116

20140316-143

Bij Thingvellir gaan we eerst naar de waterval Oxarafoss. Hier nemen we zoveel tijd dat de Allmangja de kloof die eigenlijk de hoofdatractie van dit gebied is het moet doen met slechts een paar minuten bezoektijd. Moe maar voldaan zitten we anderhalf uur later aan ons tweede diner in Country Hotel Anna.

20140316-205

Dag 3

De dag begint zonnig, maar met een enorme koude wind. We hebben nog maar een paar kilomter gereden als de eerste stop zich aandient. Het uitzicht over het deeld bevroren water van de Markarfjlot is te verleiderlijk om door te rijden.

Onderweg naar de Gluggafoss stoppen we nog even voor een paar paardjes die gewillig voor ons poseren.

20140317-034

De Gluggafoss is geweldig om te zien in deze tijd van het jaar. Als met diamanten behangen schittert de waterval ons tegemoet.

20140317-129

20140317-177

20140317-200

De volgende plek waar we gaan kijken is de gletsjertong Solheimajokkull. Een uitloper van de Myrdalsjokull die in een hard tempo afsmelt. Normaal gesproken zie ik hem vaak in grijs, zwart en blauw, maar na de sneeuwval van de afgelopen dagen is het vooral wit. De weg naar de gletsjer is erg slecht. Er staan wel een en ander aan graafmachines die lijken te werken aan een nieuwe weg, maar vooralsnog hobbellen we langzaam in de richting van de gletsjertong. Natuurlijk is de gletsjer weer een stuk kleiner dan bij mijn vorige bezoek. Waarschijnlijk is hij daardoor ook beter te beklimmen. Nog nooit zag ik zoveel groepen mensen op de gletsjer. Wij blijven zelf een beetje voorraan en schieten onze plaatjes,

20140317-224

Omdat zowel het weer als de condities van het landschap het toelaten rijd ik op verzoek ook nog even naar de overblijfselen van de Dakoto die hier in 1973 een noodlanding maakte.

20140317-279

De skogafoss baad in het zonlicht, dus een regenboog ontbreekt niet. Er is weinig nevel en het is daarom makkelijk om een stuk dichter bij te komen zonder dat je camera meteen helemaal onder de nevel zit. Wel is het oppassen voor de aangevroren nevel op de ondergrond. Een laagje van 3 centimeter dik spekglad ijs zorgt dan je over iedere stap moet nadenken.

20140317-310

We sluiten het dagprogramma af met een wandeling naar nog een andere waterval, de Hvernufoss, alvorens terug te keren naar ons hotel. Ook hier is het pad erg glad, maar we slagen met een kleine delegatie om achter de waterval te komen.

20140317-342

Fotograferen van de geiser Strokkur

Erg vaak mocht ik getuigen zijn van de uitbarsting van de uitbarsting van de geiser met de naam “Strokkur” die niet ver van de beroemdste Geiser ter wereld. Geiser is eigenlijk de soort naam. Geiser is afgeleid van het IJslandse werkwoord að gjósa dat vrij vertaald spuiten of opborrelen betekend. De beroemdste geiser heet eigenlijk Stóri Geysir.

Zoals ik al zei, al vaak heb ik er gestaan, heel vroeg in de ochtend, laat in de middag, in de regen, bij ijskoude wind, geheel bewolkt maar ook bij prachtig weer.

Wat altijd opvalt is het aantal mensen dat gewapend met de camera in de hand probeert het moment van de uitbarsting vast te leggen, en de teleurgestelde gezichten als ze het moment net hebben gemist, of de foto verre van scherp is.

In de 8 tot 15 minuten dat je moet wachten tussen de uitbarstingen (al kan het soms ook slechts een minuutje of een paar seconden zijn) zie je de toeschouwers met hun camera in de aanslag klaarstaan. Al na een paar minuten zie je dan de verbeten gezichten omdat zo’n camera dan toch wel erg zwaar wordt. Van die gezichten zou je volgens mij ook een prachtige reportage op zich kunnen maken.

Maar goed, op het korte moment dat dan de aandacht verslapt barst net de geiser uit en moet je vervolgens weer afwachten op de volgende uitbarsting.

Hoe kun je het in 1 keer goed doen?

Wat heb je nodig?

  • Een handmatig te bedienen camera, bij voorkeur een spiegelreflex
  • Een groothoek lens als je niet te veel mensen voor je in beeld wilt hebben
  • Een draadontspanner
  • Een goed statief

Wat zijn de valkuilen?

  • De eerste valkuil is je autofocus. Hoe goed deze ook is, op het moment van de uitbarsting wordt je beeld plots gevuld met een gigantische in beweging zijnde watermassa. 
  • De tweede valkuil is je belichting. Je camera zal de witte waterzuil verkeert implementeren en deze als een grauw grijze massa weergeven. Je zult je belichting dus of moeten vastzetten, of van te voren corrigeren. Vastzetten is hierbij de beste optie.
  • De derde valkuil is de windrichting. Je zult niet de eerste zijn die bij het uitbarsten van de Strokkur zich plots terug vind in een grote wolk stoom, of wordt getrakteerd op een douche.

Ga als volgt te werk:

  • Zoek een mooi plekje op waarvandaan je denkt dat je de mooiste foto kan maken. Let hierbij ook op de windrichting, want op een douche ook al is die warm zit niemand te wachten.
  • Stel je statief op en plaats daarop je camera.
  • Zet je vibratie reductie uit
  • Stel je camera in op M (Manual)
  • Stel de camera in op meerdere beelden per seconde
  • Bepaal het diafragma dat je wilt gebruiken om voldoende scherptediepte in je beeld te krijgen
  • Zet je autofocus uit en stel handmatig scherp
  • Kies de sluitertijd die je een goede belichting oplevert. (Maak een testopname)
    • Zolang de lichtomstandigheden gelijk blijven zal dit een goed belichte waterzuil opleveren.
  • Afhankelijk van het effect dat je wilt bereiken zal de sluitertijd moeten worden gewijzigd. Wil je een zuil die statisch perfect stil staat zul je een sluitertijd van minimaal 1/500 seconden moeten kiezen. Als je dit niet haalt kun je de ISO waarde hoger zetten. 
  • Sluit een draadontspanner aan.

Je camera is nu goed ingesteld, en je hoeft alleen maar te wachten op het juiste moment om de eruptie of in 1 enkel beeld, of meteen in een serie vast te leggen. 

Als de weersomstandigheden mee zitten kan dit bovenstaand beeld opleveren.

Of probeer het eens met tegenlicht

 

De complete serie waaruit deze opname kwam

 

Een langere sluitertijd levert vaak een verrassend resultaat op. dit was 1/8 seconde

Een flitser zorgt voor weer een ander effect

 

Vond je het artikel leuk/leerzaam laat dan gerust een reactie achter, of deel de link op je facebook of twitter.

 

Prachtig Noorderlicht

We zijn alweer een paar dagen op weg met onze Noorderlicht fotografiereis. tot nu toe hebben we vrijwel overal geluk met zowel het weer als de omgeving. Gisterenavond kwam er ook nog eens prachtig noorderlicht aan de hemel. We stonden met 8 fotografen te kijken naar dit schouwspel, en ondertussen lieten we de camera’s zoveel mogelijk klikken om dit prachtige verschijnsel vast te leggen. Je begrijpt wel dat hierdoor het bijwerken van het blog naar achteren is geschoven. Schieten gaat voor schrijven.

Fotograferen van de Aurora Borealis

 Wat heb je nodig:

  • Een camera, bij voorkeur een spiegelreflex.
  • Een stevig statief.
  • Een reserve accu.
  • Draadontspanner of mogelijkheid voor timer opname.
  • Een groothoek objectief. (zoomstand bij voorkeur rond de 20mm omgerekend naar full frame).
  • Zaklamp met roodfilter.

De lichtintensiteit van het noorderlicht is meestal erg laag. Hierdoor werk je meestal met sluitertijden van 15 seconden of langer. Door gebruik te maken van een draadontspanner, afstandbediening of zelftimer voorkom je beweging van de camera. Het noorderlicht bevindt zich op een afstand van minimaal 60 tot 100 kilometer. Om het noorderlicht scherp in beeld te krijgen is het dus belangrijk dat je de camera/het objectief instelt op de afstand oneindig, meestal aangegeven door het symbool.

Bij vaste brandpunt objectieven staat dit teken vaak aan het einde van de lensaanslag. Bij modernere en zoom objectieven kun je vaak aan dit teken voorbij draaien waardoor je foto’s onscherp zullen zijn. Kijk daarom overdag wat je echte “oneindig” is. Bij het instellen in het donker gebruik je de zaklamp met roodfilter. Zonder roodfilter zullen je ogen (en die van je mede fotografen) steeds opnieuw moeten wennen aan het donker. Het roodfilter is dus niet alleen voor jezelf, maar ook voor je mede fotografen een belangrijke tool.

Schiet bij voorkeur in RAW. Het eindresultaat heeft meestal nog wat bewerking nodig. Dat gaat vanuit RAW beter dan vanuit JPG.

Meestal is het koud tot erg koud als je de Aurora fotografeert. Accu’s zullen dan eerder hun werking stoppen. Zorg dat je een reserve accu op een warme plek bij je hebt zodat je kunt wisselen. De accu die je uit je camera haalt zal na opwarming ook weer een stuk capaciteit terugkrijgen zodat je hiermee ook weer kunt fotograferen.

Enkele uitgangspunten voor het fotograferen van de Aurora Borealis:

  • Zet ruisonderdrukking bij lange sluitertijden op “Aan”.
  • Zet “Vibratie reductie” / “Anti shake” op camera of objectief uit.
  • Schakel autofocus uit Plaats de camera op een stevig statief.
  • Verwijder alle filters van het objectief
  • Kies als ISO beginwaarden 800.
  • Stel de witbalans in op 5500.
  • Gebruik de grootste diafragmaopening of 1 stapje daaronder.
  • Stel de Sluitertijd in op 15 seconden.
  • Stel scherp op oneindig.
  • Gebruik een draadontspanner of timer en druk af.
  • Beoordeel de foto en stel eventueel de sluitertijd of ISO waarde bij.

Zorg ervoor dat je blindelings de bediening van de camera kunt uitvoeren. Oefen dit ruim van te voren. Weten hoe je camera werkt is belangrijk als je geen moment wilt missen. Dat geld ook voor het monteren van je camera op het statief. Zorg ervoor dat je weet hoe het werkt zodat je in het donker en de koude niet hoeft te prullen. 

Geniet van het spektakel en kijk ook regelmatig goed om je heen. Het noorderlicht kan van alle kanten op komen zetten.

Enkele interessante links:


Een paar beelden vanuit IJsland

Vroeg in de avond, de zon was net achter de horizon verdwenen ben ik even de stad in gelopen. Een paar joggers, wat skateboarders maar vooral veel mensen die nog even met de hond onderweg waren. Ik stopte zelf bij de Hallgrimskirkja, een van de mooiere gebouwen van Reykjavik. 

De volgende dag kwamen we na een paar uur toeren door IJsland, onder andere langs Thingvellir, over Kaldidalur aan bij een van de vele wonderbaarlijke watervallen die IJsland rijk is. De Hraunfossar. Over een lengte van 900 meter stroomt het water afkomstig van de 60 kilometer verderop gelegen Langjokull onder het lavaveld door en eindigt het in de Hvita.

Hraunfossar

En we zijn weer terug

Sinds vanmorgen is het boek ‘Ode aan IJsland’ weer te downloaden in de iBook store van Apple. Een preview van het boek is in de iBookstore gratis te downloaden. Ipad gebruikers kunnen hier klikken.

Naast de gepubliceerde foto’s heb ik natuurlijk nog een redelijk gevuld archief met foto’s van IJsland die niet in het boek paste qua inhoud of gewoon vanwege de beperking in ruimte. Een van die foto’s is van een waterval waar 99% van de bezoekers aan IJsland aan voorbijgaan. Toch is hij redelijk makkelijk te bereiken. Hij ligt niet ver van de Skógafoss en net als bij de Seljalandsfoss kun je er achter langs wandelen. 

Kvernufoss